Openlijk vs verborgen narcisme

Er wordt bij de narcistische persoonlijkheidsstoornis onderscheid gemaakt tussen twee typen narcisten. Open narcisten en verborgen narcisten.

Beide typen narcisten voelen zichzelf beter dan de rest en vinden dat ze recht hebben op een speciale behandeling. Zij gebruiken mensen om zichzelf van zogenaamde “narcistische voeding” te voorzien. Maar er is ook een duidelijk onderscheid te zien tussen deze twee typen narcisten:

Openlijk narcisme

Een openlijke narcist wordt veel eerder als een narcist herkend. Een openlijke narcist steekt zijn arrogantie vaak niet onder stoelen of banken, komt vaak veeleisend over en is ook niet bang om bij een meningsverschil keihard de confrontatie aan te gaan. Tegelijkertijd bezit deze openlijke narcist over een goede dosis charme en mensenkennis, zodat hij er in eerste instantie vaak wel “mee weg komt”.

Hoe dan ook zal dit type narcisten veel eerder botsen met mensen en zal hun narcistische persoonlijkheid veel meer aan de oppervlakte liggen.

Verborgen narcisme

Een verborgen narcist is daarentegen veel moeilijker te herkennen en wordt vaak alleen door naasten “ontmaskerd”. Je zou een verborgen narcist kunnen omschrijven als “een wolf in schaapskleren”. Wanneer je een relatie hebt met een verborgen narcist dan kan deze in het bijzijn van anderen ontzettend lief en attent zijn, maar zodra je enkel met z’n tweeën bent dan draait deze persoon om als een blad aan een boom.

Verborgen narcisten hebben, in tegenstelling tot openlijk narcisten, geleerd dat ze sneller hun doel bereiken door te proberen zich juist uit alle macht te presenteren als invoelende, liefdevolle betrokken mensen om zo de erkenning en waardering te krijgen waar ze zo naar verlangen.

Verborgen narcisten doen naar de buitenwereld toe ontzettend hun best om vriendelijk, meelevend en aardig gevonden te worden. Intussen zijn ze van binnen net zo egoïstisch en narcistisch als openlijke narcisten. Maar ze zijn heel erg bezig om hun masker naar de buitenwereld van liefhebbend en sympathiek persoon in stand te houden. Ze maken zich veel zorgen over het afvallen van hun masker. Ze zijn ook vatbaarder voor stress en in tegenstelling tot openlijke narcisten geloven zij diep van binnen juist níet in hun eigen façade. Zij beschikken gewoon niet over dat enorme zelfvertrouwen dat openlijke narcisten wel hebben. Ze doen enorm hun best om hun gevoelens daarover niet aan de buitenwereld te vertonen en onderdrukken hun gevoelens op dit gebied ook naar zichzelf toe.

Net als openlijke narcisten voelen verborgen narcisten zich niet schuldig over het pijn doen van anderen. Het kan soms wel zo lijken, omdat ze heel goed kunnen doen alsof. Ze zijn ook net zo competitief, zich bewust van hun gedrag en berekenend.

Verborgen narcisme herkennen

Hieronder een lijst van kenmerken van verborgen narcisten:

  • Het gevoel dat er iets mist in de relatie met deze persoon waar je niet precies je vinger op kunt leggen
  • Stijfkoppig, zeggen geen sorry, behalve wanneer ze iets van je nodig hebben (zie narcistische voeding)
  • Kunnen je je schuldig laten voelen, ook over zaken die niet jouw schuld zijn
  • Alles draait altijd om hen
  • Perfecte leugenaars, charmant, meesters in manipuleren
  • Ze spelen vaak verschillende rollen in verschillende omstandigheden
  • Projecteren van onzekerheden en gebreken. Ze doen alsof ze dit in jou zien (zie projectie)
  • Enorm gevoelig voor opbouwende kritiek, kunnen daar vaak erg heftig op reageren
  • Problemen met intieme relaties
  • Gaan vaak om met mensen die inferieur zijn op een aantal aspecten zodat ze zich beter kunnen voelen dan zij
  • Voelen niet of nauwelijks spijt
  • Het ligt altijd aan een ander, nooit aan henzelf
  • Materialistisch
  • Enorm gebrek aan inlevingsvermogen (hoewel ze dit wel heel goed kunnen veinzen indien nodig)
  • Overdreven charmant
  • Kruipen gauw in de slachtofferrol

Vrienden van de verborgen narcist

Verborgen narcisten voelen zich vaak thuis bij vrienden die op bepaalde aspecten onderdoen voor hen. Dit doen ze omdat ze bang zijn om ontdekt te worden hoe ze werkelijk zijn. Ze willen graag gezien worden als redders of als mensen die veel om anderen geven.

Verborgen narcisten hebben vaak een enorme bewondering voor mensen die succesvol zijn op een gebied waarin zij ook graag succes zouden willen hebben. Naast deze bewondering voelen zij tegelijkertijd ook jaloezie naar deze mensen voor hun succes. Ze beweren vaak dat ze willen dat jij succes hebt/succesvol bent, maar zodra je dat dan hebt dan kunnen ze daar erg jaloers op zijn.

Kritiek op zichzelf

Verborgen narcisten kunnen regelmatig zwelgen in gevoelens van onderwaardering. Ze lijken een openhartig verhaal te vertellen waarbij ze zichzelf naar beneden halen en dingen zeggen als dat ze niks waard zijn en het nooit zullen maken, etc. Dit is een (vaak effectieve) kreet om narcistische voeding. Ze kunnen dit zo goed spelen dat hun gesprekspartner de behoefte voelt om deze verhalen te ontkennen en de narcist op te peppen met aandacht en complimenten.

Goede toneelspelers

Verborgen narcisten worden doorgaans alleen “ontdekt” door mensen die dicht bij hen staan. Denk aan familieleden en partners. Vaak gaat er een hoop ellende aan vooraf voordat je doorhebt dat je te maken hebt met verborgen narcisme. Vooral ook door de verschillende rollen die hij/zij speelt zodat je omgeving een totaal ander beeld van deze persoon heeft dan jij en je het gevoel kunt krijgen dat het allemaal aan jou ligt en dat je het verkeerd ziet.

Heb je een relatie met een verborgen narcist? Dan kan het kan heel goed helpen door er veel over te lezen zodat je leert hoe je jezelf kunt beschermen.

 

60 reacties

Plaats een reactie